Maglaj / Kuršumlija džamija

U najljepše spomenike iz turskog doba u BiH ubraja se džamija Kuršumlija, koju je podigao Jusuf-paša Budimlija 1560. godine. Džamija je dobila ime Kuršumlija (turski kuršum-olovo), po krovu koji je pokriven olovom. Sazidana je od kamena pješčara i predstavlja jedinstven spomenik kulture 16. stoljeća.

Džamija je četvrtastog oblika, pokrivena visokim kubetom, a pred njom je prostran trijem s tankim kamenim stupovima, koji nose svodovlje arkada i manjih kupola, što pokrivaju trijem. Sazidana je od vrlo pomno otesanih kamenica. Zanimljivija od same džamije je munara s prekrasnim vijencem stalaktita, koji nose šerefe, s koje mujezin zove muslimane na namaz. Tu munaru pokrio je šiljati olovni krov. Proporcije te munare tako su skladne i vitke, kakve se rijetko nalaze u Bosni, a ornamentalni motivi stalaktita i ograde na šerefi spadaju među najbolje proizvode orijentalne skulpture.

Hamdija Kreševljaković pišući o Aladži džamiji u Foči, kaže: „To je najuspjeliji spomenik arhitekture u Bosni. S njim se mogu usporediti jedino Ali-pašina džamija u Sarajevu i Kuršumlija u Maglaju. Šta više, neki tvrde da njena divna munara svojom elegancijom i skladnošću proporcija nadmašuje munaru Aladža džamije. Nema sumnje da ornamentalni motivi stalaktita ispod šerefe predstavljaju vrhunac orijentalne skulpture umjetnosti kod nas .“

Po svemu je slična Ali-pašinoj džamiji u Sarajevu, ali je od ove nešto većih dimenzija: unutarnji prostor iznosi 12,55 x 12,55, a debljina zidova 1,15 m. Od poda do tjemena kupole ima 22 m.

Po veličini ona je jedna od najvećih bosansko-hercegovačkih jedno-prostornih potkupolnih džamija, a po načinu obrade kamena i zidanju Kuršumlija se ubraja među najvrjednije. Molitveni prostor, pod glavnom kupolom zbog uspjelih proporcija izgleda mnogo prostraniji nego što je ustvari. Trijem "sofe", je po načinu konstruiranja lukova jedinstven u Bosni i Hercegovini. Centralni su lukovi podignuti znatno iznad kapitela, na povišenu podnicu, što je lukovima dalo izrazitu dinamičnost. Sofe Kuršumlije džamije u Maglaju u odnosu na sve druge sofe bosanskohercegovačkih potkupolnih džamija imaju najveću arhitektonsku vrijednost i predstavljaju zasebno umjetničko djelo. Vrijeme njenog nastajanja vremenski se poklapa s djelovanjem škole mimara Sinana, koja nosi obilježje klasičnog stila osmanske arhitekture. Nema sumnje da je neko od Sinanovih učenika bio neimar ove džamije. Arhitektura džamije kao i umjetnosti koje ona sabire u svom svetom prostoru izražava nadmoćnu misao po kojoj "su prostori za molitvu, rad, obrazovanje, kulturne aktivnosti, harmonično međusobno povezane i integrirane u jednu cjelinu."

Promo materijali - download


powered by MGE & NCU